FEN DERSİ >>>SES KONUSU

2011-04-03 15:57:00

SESİN ÖZELLİKLERİ

Sesleri birbirinden ayırt etmemize yarayan özelliklerden iki tanesi şiddet ve yüksekliktir.

ŞİDDET

Bir kişinin bağırarak oluşturduğu sesin şiddeti, konuşarak oluşturduğu sesin şiddetinden daha fazladır.Bu nedenle bir kişi bağırdığında sesini uzaklardakine duyurabilirken konuşarak sadece sesini   yakınındakilere duyurabilir.

Yukarıda görüldüğü gibi biz ne kadar daha bağırırsak o kadar sesimizin şiddeti (genliği) artacaktır.

NOT:  Sesin şiddetine gürlük de denir.

 Şiddetli sesin genliği, zayıf sesin genliğinden fazladır.Genliği fazla olan sesin enerjisi, genliği az olan sesin enerjisinden fazladır.

YÜKSEKLİK

Sesin yüksekliği, sesin ince veya kalın olmasını ifade eder.

NOT: Yüksekliği fazla olan ses, ince ses; yüksekliği düşük olan ses, kalın ses olarak tanımlanır.

Özdeş deney tüplerine şekildeki gibi farklı miktarda su doldurulmuştur.Deney tüplerine üflediğimizde en kalın ses, içerisinde en az su bulunan şişede oluşur.Deney tüpündeki su miktarı arttıkça oluşan ses incelir.Deney tüpündeki su miktarı arttıkça titreşen hava sütununun yüksekliği azalır.Bu durum daha ince ses oluşmasına neden olur.

Deney tüplerine vurduğumuzda ise titreşen deney tüpü ve sudur.Deney tüplerine vurduğumuzda dolu deney tüpünde titreşen suyun miktarı fazla olacağı için oluşan ses daha kalın olur.Su miktarı en az olan deney tüpüne vurduğumuzda en ince ses oluşur.

FREKANS

Her saniyede oluşan dalga sayısına frekans denir.

NOT: Frekansı yüksek olan sesler ince, frekansı düşük olan sesler kalındır.

Ksilofon şekildeki gibi farklı uzunluktaki levhalardan oluşan müzik aletidir. Ksilofonun kısa levhalarına vurduğumuzda titreşim sayısı fazla, uzun levhalarına vurduğumuzda titreşim sayısı az olur.Buna bağlı olarak kısa levhalar ince, uzun levhalar kalın ses çıkarır.

 

Kedinin çıkardığı ses ince, ayının çıkardığı ses kalındır.O halde kedinin ses dalgasının frekansı yüksek, ayının ses dalgasının frekansı düşük olduğunu söyleyebiliriz.Grafikleri incelediğimizde kedinin ses dalgasındaki titreşim sayısının, ayınınkinden daha fazla olduğu görülmektedir.

Frekansın birimi (Hz)'dir.Bu birim alman bilim insanı Heinrich hertz'in çalışmalarından dolayı verilmiştir.

Bir ses kaynağından yayılan sesin frekansının 100 Hz olması, ses kaynağının 1 saniyede 100 kez titreştiği  anlamına gelir.

Biz bütün frekanstaki sesleri  duyamayız.İnsanlar frekansı 2o Hz ile 20.000 Hz arasında olan sesleri duyabilir.Bunun dışındaki sesleri duyamazlar.

Frekansı 20.000 Hz'nin üzerinde olan seslere ultrason , frekansı 20 Hz'nin altında olan seslere infrason denir.

İnsanlar frekansı 20.000 Hz'in üzerinde olan sesleri duyamazken bazı canlılar ultrason denen bu sesleri duyabilir.

 

Yukarıdaki tabloda bazı canlıların işitme ve ses üretme aralığı verilmiştir.Tabloyu incelediğimizde canlıların işitme aralığı ile ses üretme aralığının farklı olduğunu görürüz.Canlıları işitme aralığı ses üretme aralığına göre oldukça geniştir.

SES DÜZEYİ

Oluşan seslerin bize ulaşıp ulaşmaması, ulaşan seslerin ise kulak sağlığımıza zararlı olup olmaması ses düzeyi ile ilgilidir.

Ses düzeyinin birimi (dB)'dir.

Ses düzeyi 0-30 dB arasındaki ortamlar sessizdir.Konuşma sesleri 30-60 dB arasındadır.Ses düzeyi 60 dB'in üzerindeki sesler bizi rahatsız etmeye başlar.120 dB ve üzerindeki sesler ise kulak sağlığımızı olumsuz etkileyebilir.

 

Teşekkürler... >Lütfen bu yazılanlar işinize yaradıysa yorum yazınız.<

6454
0
0
Yorum Yaz